Total Pageviews

Thursday, 8 May 2014

Vraag uit 2008: "Waarom gaan jullie niet scheiden????"

Dit wordt wellicht mijn meest persoonlijke blog want bovenstaande - totaal onverwachte - vraag uit 2008 kwam van mijn dochter. Tot die vraag kwam, had ik me eigenlijk nooit echt gerealiseerd dat de kinderen iets zouden merken. "Beetje dom", zou Maxima zeggen.

Haar vraag bracht een schrikreactie teweeg. Ik realiseerde dat het nu toch echt tijd werd om een keuze te gaan maken: doormodderen of het roer omgooien. Toch duurde het nog ruim 1 jaar voordat ik de knoop doorhakte. Na minstens 10 jaar aan overwegingen eindelijk een beslissing.

De vraag van buitenstaanders of ik bereid was mijn beslissing te heroverwegen was eenvoudig te beantwoorden. Na die 10 jaar was zo'n vraag voor mij weinig relevant meer.

Uiteindelijk bleek de hamvraag de volgende te zijn: is het beter om samen ontevreden en ongelukkig te zijn of beter om alleen te zijn met een kans op geluk en tevredenheid? Maar waarom duurt het dan toch zo lang om die ogenschijnlijk simpele vraag te beantwoorden???

Natuurlijk zijn er ook goede jaren geweest en misschien blijf je daarom hopen dat die nog (kunnen) terugkomen. De neerwaartse spiraal was echter niet te stuiten.

Het moment van de waarheid komt toch nog altijd onverwacht: de kans op nieuw geluk bestaat echt ! Het is geen hersenspinsel of droomkasteel. Dat die kans met een kater eindigde was vervelend maar veranderde weinig aan de constatering.

Ik heb nooit spijt gehad van mijn beslissing en verwacht ook niet dat dat moment ooit gaat komen. Na heel lang nadenken vond ik de kracht om eindelijk voor mezelf te kiezen ondanks alle consequenties. Uiteindelijk kwam ik tot de conclusie dat ook ik recht had op een kans om gelukkig en tevreden te zijn.

Was mijn beslissing egoïstisch? Ja. Was er een alternatief? Nee. Althans niet in mijn ogen.

Mogelijk hebben kinderen een voorkeur voor ruziënde in plaats van gescheiden ouders. Het is en was voor mij onmogelijk om de oorsprong, omvang en diepgang van die ruzie aan hen uit te leggen.

Iedereen zegt dat het ooit weer goed gaat komen tussen mijn kinderen en mij. De jaren die ik ze niet heb kunnen zien, komen echter nooit meer terug.

Wanneer we elkaar weer zullen zien, zullen we beiden andere mensen zijn geworden. Dat creëert nieuwe kansen. Ook voor ons.



Wednesday, 7 May 2014

Huwelijk en ouderschap - historie en voorspellingen

Het huwelijk lijkt op het eerste gezicht een vrij statisch fenomeen. Niets is minder waar. Het huwelijk heeft volop grote maatschappelijke ontwikkelingen gekend door de eeuwen heen.

Hieronder geef ik een overzicht op hoofdlijnen waarbij de volgorde een tijdsvolgorde is:
- voortplanting: kinderen;
- seksualiteit: promiscuïteit;
- religieus: o.a. regulering losbandigheid;
- romantiek: bezegeling van de liefde tussen partijen;
- sociaal: verzorging (overlijden, oorlog);
- strategisch: smeden van allianties tussen families;
- politiek: smeden van allianties tussen landen;
- tactisch: bescherming familievermogen;
- fiscaal: stimulans via belastingvrijstellingen;
- juridisch: huwelijk tussen niet-heteroseksuelen;
- economisch: schijnhuwelijken (o.a. visum).

Enkele - wellicht provocerende - ideeën voor toekomstige ontwikkelingen:
- verdere juridisering: mogelijkheid tot polygamie (o.a. Kenia, 2014);
- verdere regulering: vergunning voor trouwen (en kinderen);
- tijdsfactor: bepaalde duur (bijv. 7 jaar) i.p.v. onbepaalde duur of "tot de dood ons scheidt";
- medisch: DNA / genetische screening tussen mogelijke partners (zie de film Gattaca, 1997).

Ik vermoed dat het concept huwelijk nog eeuwen stand zal houden maar meer en meer een rationele keuze zal worden waarbij de verworvenheden (genen, status, welvaart) aan een volgende generatie kunnen worden doorgegeven. Survival of the fittest in een modern jasje.

Het daadwerkelijk samenwonen van de "echtgenoten" zie ik afnemen door de steeds verdere individualisering en globalisering. Het najagen van status en carrière, ongeacht locatie, zullen van nog groter belang worden. Verplicht samenwonen past daar niet bij. Een verstandshuwelijk wel.


Het ouderschap zie ik sterk veranderen in de toekomst. Ik verwacht dat ouderschap steeds meer gereguleerd, geprofessionaliseerd, en vervolgens aan "outsourching" onderhevig zal worden en daardoor steeds minder persoonlijk.

Uiteindelijk zie ik een principiële scheiding ontstaan tussen biologisch en feitelijk "ouderschap". Vergelijkbaar met de principiële scheiding tussen eigendom en kapitaal.


Mediation - Eerste Hulp Bij Ongelukken

Ik heb gemengde gevoelens bij het fenomeen mediation tijdens echtscheidingen: is het onmacht of tijdsbesparing bij de rechterlijke macht of een wondermiddel of een beetje van alles?

Laten we beginnen bij het begrip zelf: mediation is elke - door de rechtbank opgedragen - assistentie van buitenaf om een compromis tussen partijen te bereiken. Die assistentie kan gaan over parental alienation, alimentatie of vermogensverdeling.

Soms pakt mediation goed uit; soms niet. Logisch toch?

Het succes van mediation is sterk afhankelijk van de capaciteiten van de mediator: weet hij/zij wel een brug tussen partijen te slaan, daar waar anderen tot op heden gefaald hebben ?

Het moment waarop mediation wordt ingezet is mede bepalend voor het succes: het ijzer kan alleen dan worden gesmeed als het heet is. Beide partijen moeten dus emotioneel hiervoor klaar zijn.

Voor alle Nederlanders onder ons: mediation is niet gratis. Het is gewoon "uurtje / factuurtje". Het uurtarief is veelal lager dan dat van de advocaat. Het uurtarief van een advocaat valt echter nauwelijks nog marktconform te noemen. Helaas is dat gebruikelijk bij monopolies.

De door de Rechtbank opgedragen (parental) mediation tussen een ouder en haar/zijn kind(eren), teneinde de ouderlijke band te herstellen ("parental alienation syndrome"), is sterk afhankelijk van de bereidheid van de andere ouder om daaraan mee te werken. Aangezien kinderen bij een vechtscheiding vaak als wapen (omgangsregeling) worden ingezet tegen de andere ouder, mag hier van de bereidheid van de andere ouder meestal weinig worden verwacht.

De andere vorm van mediation zou als "financial mediation" kunnen worden gezien. Gezien de beperkte financiële kennis bij de rechterlijke macht, kan deze vorm van mediation goed uitpakken mits de mediator kennis van zaken heeft en tevens beschikt over meer dan voldoende sociale intelligentie. Zijn rekening kan echter tegenvallen. Logisch.

Indien de rechterlijke macht genoeg tijd zou (kunnen) besteden aan een dossier dan zou mediation waarschijnlijk nooit zo'n grote vlucht hebben kunnen nemen. Dit schrijnende onderwerp - efficiency en effectiviteit van de rechterlijke macht - is echter een eigen blog artikel waard.

Idealiter zou mediation kunnen werken als een soort EHBO. Alleen de betrokken partijen weten namelijk donders goed wat daadwerkelijk redelijk en billijk is. De rechter baseert zich slechts op de wet en het ontvangen bewijs. In zo'n ideaal situatie wordt het bereikte compromis daarna nog slechts door de rechter bekrachtigd. Deze ideaal situatie vereist inzet van "wijze" personen. Gelukkig zijn die er nog altijd.


Tuesday, 6 May 2014

"We moeten binnenkort eens praten............"

Afgelopen weekend was het weer eens zover: "we moeten binnenkort eens praten..........."

Waar kun je beter terecht met je vragen over een mogelijke echtscheiding dan bij degene die het al achter de rug heeft??

Mijn advies zou zijn: doe het niet tenzij het echt niet anders kan. Dat laatste is uiterst subjectief.

In mijn toenmalige gesprekken met reeds gescheiden personen, bleek dat het vele jaren kan duren voordat je het point-of-no-return hebt bereikt. Er is geen duidelijke omslag (revolutie) in dit proces; het lijkt vooral op evolutie. Een voor de andere partner onbeduidende discussie kan voldoende zijn om zelf plotseling het "breekpunt" te bereiken: tot hier en niet verder.

Mijn advies: streef onmiddellijk naar een compromis over de kern: omgang met kinderen, duur/hoogte alimentatie en verdeling vermogen. Dit betekent dus echter planning en voorbereiding tijdens een emotionele fase. Niet eenvoudig dus.

Zodra de advocaten erbij komen, verharden de standpunten snel. De discussie is niet langer zakelijk maar wordt emotioneel. Emotie is bijna altijd een slechte raadgever. Voor zover een van de advocaten in deze fase al naar een compromis streeft, wimpelt de andere advocaat dat af als een "zwaktebod".

Uiteindelijk wordt echter onder druk alles vloeibaar. Hierbij zullen ook de nodige tranen vloeien.......

Er is geen winnaar in dit proces; alleen verliezers.

Scheiden doet lijden - toen en nu

Mijn beide opa's en oma's konden het zich niet permitteren om te scheiden en deden dat dan ook niet. Bovendien zal er in die tijd (1920-30) nog een zeer groot taboe op echtscheiding hebben gerust.

De toenmalige (maar ook huidige) wetgeving ging (en gaat) uit van de gedachte "tot de dood ons scheidt". De langjarige verzorgingsgedachte past(e) ook in die gedachtengang.

In deze tijd kunnen velen het zich permitteren om te scheiden en doen dat dan ook. Naar verluidt is daarbij het schoolplein bij uitstek een marktplaats waar nieuwe echtscheidingen en huwelijken ontstaan.

In zekere zin heeft de minst verdienende partner, in de huidige verouderde wetgeving, een financieel belang bij echtscheiding door een langjarige "hypotheek" op de verdiencapaciteit van de andere partner te leggen.

Het doelbewust laten "lijden" van de andere partner lijkt zelfs een uitgangspunt (wraak) te zijn geworden om bijvoorbeeld het verlies aan sociale status goed te maken.

Scheiden doet lijden gold ooit voor beide partijen maar geldt nu slechts nog voor de meest verdienende van beide partners.

De echtscheidingswetgeving heeft zich ten onrechte niet aangepast aan deze nieuwe realiteit.


De schuldvraag - waar 2 kijven hebben 2 schuld..............

In andere landen is de schuldvraag van grote betekenis in een echtscheiding. In Nederland niet.

Dit kan leiden tot zeer vervelende gevolgen, waarbij de "dader" naderhand ook nog eens juridisch gezien aan het langste eind trekt.

Toch heb ik een voorkeur voor het neutrale Nederlandse standpunt dat hoogst waarschijnlijk geworteld is in het oude Nederlandse gezegde: waar twee kijven (ruzie maken), hebben twee schuld.

In uitzonderingssituaties zal er slechts 1 partij verantwoordelijk zijn voor de duurzame ontwrichting. Het lijkt mij echter niet logisch om de wetgeving op mogelijke uitzonderingen in te richten. Het principe van redelijkheid en billijkheid zou daar soelaas moeten bieden. Het "bewijs" zal dan niet altijd eenvoudig zijn.

Het leveren van bewijs ten aanzien van de schuldvraag leidt sowieso bijna automatisch tot het alom bekende "modder gooien" en de "vuile was buiten hangen". Uiteindelijk is niemand daarbij gebaat omdat het de kans op een toekomstige reconciliatie / verzoening tussen ouders onderling alsmede ouders en kinderen duidelijk verkleind.

Ook in een moderne variant van de huidige verouderde wetgeving bij echtscheiding dient de schuldvraag daarom buiten beschouwing te blijven.

Friday, 2 May 2014

Don't shoot the piano player - zijn de rechters verwijtbaar?

Na veel zittingen bij de Rechtbank zullen vaak verwensingen aan het adres van de rechter vallen. Bij een hoger beroep in het Gerechtshof is dat minder snel.

Toch zijn deze verwensingen vooral een emotionele reactie gebaseerd op een diep gevoel van onmacht, onredelijkheid, onrechtvaardigheid etc.

Rationeel gezien is de rechterlijke macht de controlerende / toetsende macht in onze democratie. De wetgevende macht berust bij ons parlement. De uitvoerende macht (o.a. LBIO) behoort bij de overheid.

De scheiding der machten (trias politica) is een essentieel onderdeel van onze democratie en zorgt normaliter voor de juiste checks en balances.

De verwijten over onredelijkheid en onrechtvaardigheid horen in ons parlement thuis. Het parlement is/wordt door ons zelf gekozen. Indirect komen de verwijten dus uiteindelijk op onze eigen deurmat terecht.

We moeten onszelf dus het verwijt maken dat we inertie vertonen. We doen veel te weinig om verandering te bewerkstelligen.

Ook ik heb heel lang getalmd met dit onderwerp omdat het voelt alsof je een berg in beweging wilt krijgen.

Alle initiatieven van anderen zijn tot op heden een stille dood gestorven in ons parlement. De mogelijke redenen daarvoor heb ik reeds in een eerder blog (zie: if you can't beat them, join them) aangegeven.

Druk van buiten af, leidt vaak tot een defensieve houding bij ondernemingen en organisaties.

Ook dit onderwerp heeft tot op heden niet voldoende druk gecreëerd om een wetswijziging in te luiden.

Dit brengt me tot de overtuiging dat hetzelfde pad gevolgd moet worden als eerder gedaan door de arbeiders, boeren, dierenliefhebbers en senioren.

Daadwerkelijke verandering komt van binnenuit. Bij een mens, bij een bedrijf en bij een organisatie.

Thursday, 1 May 2014

Reactie 4: slachtofferhouding

Onderstaande reactie, waaruit ik de persoonlijke teksten heb verwijderd, is een belangrijk element van dit onderwerp: de slachtofferhouding van de betrokken ouders.

Ik vermoed dat deze slachtofferhouding - naast de perceptie van gefrustreerde ouder - een van de hoofdredenen is waarom dit enerzijds zo belangrijke onderwerp, anderzijds zo moeilijk op de maatschappelijke agenda komt.

"Beste Leon, bedankt voor het artikel/blog. Ik heb het met interesse gelezen. Ik lees het vanuit de kant van de vrouw. Wat ik nog steeds een beetje jammer vind is de slachtofferhouding die bij veel mensen hangt. Het is nog steeds een soort 'wedstrijd': de gescheiden mannen versus de gescheiden vrouwen. Daaruit lees je alleen maar persoonlijke frustratie. […..]

Ik vanuit mijn positie, met een al 5 jaar durende vechtscheiding, ben uiteraard ook soms verdrietig dat het zo loopt. En bij mij draait het in elk geval niet om de partneralimentatie maar om de kinderalimentatie. Feitelijk draait het om meer dan een geldkwestie. Ook gebroken trots speelt mee. […..]

Waar ik het zeker mee eens ben is dat de advocatuur en de Rechtbank alleen maar negatieve gevolgen hebben. Waar ik het niet mee eens ben, is dat gescheiden vaders zo in de slachtofferrol duiken. Als je het nu eens van beiden kanten bekijkt: Er zijn horrorscheidingen waar mannen op een nare manier getroffen worden en er zijn scheidingen, waarbij vrouwen op een nare manier getroffen worden. Dus beide groepen hebben negatieve ervaringen. Ieder vanuit hun eigen visie. En ik kan dat voor beide groepen ook goed zien, vanuit hun sterkte en zwakte. Er zit dus niet alleen een gelijk bij mannen, zeker ook bij vrouwen. Als je een klein beetje door analyseert en begrip hebt, zonder naar eigen pijnpunten te kijken, is het voor beiden beroerd geregeld. 

Daadkracht zou betekenen dat mannen en vrouwen de handen ineen slaan. [….] Maar op zich vind ik het een prachtig initiatief wanneer beiden strijden tegen alle onrechtvaardigheden die in de wet zitten met betrekking tot scheiden. [....]"

Naar mijn mening valt dit onderwerp niet te agenderen zolang iedereen haar/zijn "eigen verhaal" wil vertellen en waarbij daarna de zwaarste gedupeerde "wint".

Het is mijn jarenlange ervaring dat voorbeelden (lees: eigen verhalen) niet werken in een discussie. De andere partij(en) in de discussie, weet vrijwel altijd het voorbeeld succesvol irrelevant te verklaren.

Dit onderwerp gaat over het maken van fundamentele keuzes in de toekomstige wetgeving; niet over het individuele leed van de vrouwelijke en mannelijke slachtoffers.